วิธีเชื่อมโลหะ ครบทุกแบบ

เลือกวิธีเชื่อมให้เหมาะกับงานขึ้นกับ 4 อย่าง: ชนิดโลหะ (เหล็ก/สแตนเลส/อลูมิเนียม) · ความหนา · ความสวย/คุณภาพที่ต้องการ · และ หน้างาน (ในร่ม/กลางแจ้ง) กับงบประมาณ ด้านล่างสรุปทุกวิธีให้ครบ พร้อมอุปกรณ์ที่ต้องใช้

เลือกเร็ว ๆ — งานแบบนี้ ใช้วิธีไหน

เหล็กทั่วไป งานโครงสร้าง เหล็กหนา เชื่อมธูป (SMAW)
งานผลิตเร็ว เหล็กบาง–กลาง MIG / CO2
สแตนเลส อลูมิเนียม งานเน้นสวย TIG / อาร์กอน
เชื่อมกลางแจ้ง ลมแรง เชื่อมธูป / ฟลักซ์คอร์
ต่อโลหะต่างชนิด งานละเอียด แล่นประสาน / บัดกรี
ตัดเหล็กให้เร็ว แนวคม พลาสม่า (ตัด)

เชื่อมอาร์ก (Arc Welding) — ใช้ไฟฟ้าสร้างประกายอาร์ก ความนิยมสูงสุด

1

เชื่อมธูป / เชื่อมไฟฟ้า (SMAW / Stick)

ทำยังไง

ใช้กระแสไฟฟ้าสร้างประกายอาร์กระหว่างลวดเชื่อม (ธูป) ที่หุ้มฟลักซ์กับชิ้นงาน ความร้อนหลอมทั้งลวดและชิ้นงานเข้าด้วยกัน ฟลักซ์ที่เผาไหม้เกิดแก๊สและสแลกคลุมแนวเชื่อมกันอากาศ

เหมาะกับงาน

นิยมที่สุดในไทย เครื่องราคาถูก พกพาง่าย เชื่อมกลางแจ้ง/ลมแรงได้ดี เหมาะงานทั่วไป งานโครงสร้าง เหล็กหนา และงานซ่อมบำรุง

อุปกรณ์ที่ใช้
  • ตู้เชื่อมไฟฟ้า
  • ลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์ (E6013, E7018)
  • หน้ากากเชื่อม
  • คีมจับลวด + สายดิน
  • ค้อนเคาะสแลก
ดูตู้เชื่อม + ลวดเชื่อม
2

เชื่อม CO2 / มิก (MIG / MAG)

ทำยังไง

ป้อนลวดเชื่อมเปลือยอัตโนมัติผ่านหัวเชื่อม พร้อมปล่อยแก๊สคลุม (CO2 หรือ CO2+อาร์กอน) ป้องกันแนวเชื่อมจากอากาศ อาร์กเกิดที่ปลายลวด เชื่อมต่อเนื่องได้รวดเร็ว

เหมาะกับงาน

เชื่อมเร็ว แนวสวย ควันน้อย เรียนรู้ง่าย เหมาะงานผลิตจำนวนมาก เหล็กบางถึงกลาง งานตัวถัง และเฟอร์นิเจอร์เหล็ก

อุปกรณ์ที่ใช้
  • ตู้เชื่อม MIG
  • ลวดเชื่อม MIG (ER70S-6)
  • แก๊ส CO2 + เกจ
  • หัวเชื่อม MIG (Torch)
  • หน้ากากเชื่อม
ดูลวด MIG + อุปกรณ์
3

เชื่อมอาร์กอน / ทิก (TIG / GTAW)

ทำยังไง

ใช้แท่งทังสเตน (ไม่สิ้นเปลือง) สร้างอาร์ก พร้อมแก๊สอาร์กอนคลุม มืออีกข้างเติมลวดเติมเอง ให้ความร้อนสูงควบคุมแม่นยำ ได้แนวเชื่อมสะอาดสวยที่สุด

เหมาะกับงาน

แนวประณีต สะอาด ไม่มีสแลก เชื่อมสแตนเลส อลูมิเนียม และโลหะบางได้ดี เหมาะงานที่เน้นความสวยงาม/คุณภาพสูง งานสแตนเลส งานอาหาร

อุปกรณ์ที่ใช้
  • ตู้เชื่อม TIG (AC/DC สำหรับอลูมิเนียม)
  • แท่งทังสเตน
  • แก๊สอาร์กอน + เกจ
  • หัวเชื่อม TIG
  • ลวดเติม
ดูตู้ TIG + ทังสเตน
4

เชื่อมฟลักซ์คอร์ (FCAW)

ทำยังไง

คล้าย MIG แต่ใช้ลวดไส้ฟลักซ์ (ฟลักซ์อยู่ในแกนลวด) ที่เผาไหม้สร้างแก๊สคลุมแนวเชื่อมเอง บางชนิดไม่ต้องใช้แก๊สภายนอก (self-shielded)

เหมาะกับงาน

เชื่อมเร็วแบบ MIG แต่ใช้กลางแจ้ง/ลมแรงได้ ทะลุทะลวงดี เหมาะงานหนักและงานนอกสถานที่

อุปกรณ์ที่ใช้
  • ตู้เชื่อม MIG/FCAW
  • ลวดฟลักซ์คอร์
  • หัวเชื่อม
  • (แก๊สถ้าเป็นชนิด dual-shield)
5

เชื่อมใต้ฟลักซ์ (SAW / Submerged Arc)

ทำยังไง

อาร์กจมอยู่ใต้กองฟลักซ์ผง ลวดเชื่อมป้อนอัตโนมัติ ฟลักซ์คลุมอาร์กทั้งหมด จึงไม่เห็นแสงและไม่มีสะเก็ดกระเด็น

เหมาะกับงาน

เชื่อมงานหนา ยาว ต่อเนื่อง คุณภาพสูง ใช้ในอุตสาหกรรม (ถังความดัน ท่อขนาดใหญ่ ต่อเรือ) เหมาะแนวราบ/ในร่อง

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่อง SAW (อัตโนมัติ)
  • ลวดเชื่อม
  • ฟลักซ์ผง

เชื่อมแก๊ส & แล่นประสาน — ใช้เปลวไฟ ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า

6

เชื่อมแก๊ส (OAW / ออกซิ-อะเซทิลีน)

ทำยังไง

ใช้เปลวไฟจากการเผาแก๊สอะเซทิลีนกับออกซิเจน (ร้อนราว 3,100°C) หลอมโลหะให้ติดกัน เติมลวดเติมตามต้องการ

เหมาะกับงาน

ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า ควบคุมเปลวได้ ใช้ได้ทั้งเชื่อม ตัด ดัด และอุ่นโลหะ เหมาะงานบาง ท่อทองแดง และช่างที่ทำงานหลากหลาย

อุปกรณ์ที่ใช้
  • ชุดหัวเชื่อมแก๊ส
  • ถังออกซิเจน + อะเซทิลีน
  • เกจปรับแรงดัน + สายแก๊ส
  • ลวดเติม
  • แว่นเชื่อม
7

แล่นประสาน / บัดกรี (Brazing / Soldering)

ทำยังไง

ให้ความร้อนต่ำกว่าจุดหลอมของชิ้นงาน หลอมเฉพาะ "ลวดประสาน" (เงิน ทองเหลือง หรือตะกั่ว) ให้ไหลแทรกประสานรอยต่อ โดยตัวชิ้นงานไม่หลอมละลาย

เหมาะกับงาน

ต่อโลหะต่างชนิดได้ ไม่ทำให้ชิ้นงานบิดเบี้ยว เหมาะงานละเอียด ท่อแอร์/ทองแดง และงานไฟฟ้า-อิเล็กทรอนิกส์ (บัดกรีอ่อน)

อุปกรณ์ที่ใช้
  • หัวแก๊ส / หัวแร้ง
  • ลวดประสาน (เงิน/ทองเหลือง/ตะกั่ว)
  • ฟลักซ์ / น้ำยาประสาน
ดูลวดเชื่อมเงิน/ทองเหลือง

เชื่อมความต้านทาน (Resistance Welding) — กดแล้วปล่อยกระแสสูง

8

เชื่อมจุด (Spot Welding)

ทำยังไง

หนีบแผ่นโลหะ 2 ชั้นด้วยขั้วทองแดง 2 ข้าง แล้วปล่อยกระแสสูงผ่านจุดเดียว ความต้านทานทำให้ร้อนจนหลอมติดกันเป็นจุด

เหมาะกับงาน

เร็วมาก ไม่ใช้ลวดเติม เหมาะแผ่นโลหะบาง งานตัวถังรถ ตู้เหล็ก และงานผลิตจำนวนมาก

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่องเชื่อมจุด (Spot Welder)
  • ขั้วทองแดง (Electrode)
9

เชื่อมตะเข็บ (Seam Welding)

ทำยังไง

คล้ายเชื่อมจุด แต่ขั้วเป็นล้อกลิ้ง จึงเชื่อมเป็นแนวตะเข็บต่อเนื่องและกันรั่วได้

เหมาะกับงาน

ทำตะเข็บกันน้ำ/อากาศ เช่น ถังน้ำมัน ถังน้ำ — เป็นงานอุตสาหกรรม

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่องเชื่อมตะเข็บ (ขั้วล้อกลิ้ง)

พลังงานสูง / เฉพาะทาง (High-energy & Specialized)

10

พลาสม่า (Plasma Arc — เชื่อม/ตัด)

ทำยังไง

บีบอาร์กผ่านรูเล็กให้กลายเป็นลำพลาสม่าความร้อนสูงมาก พุ่งแรงและเข้มข้น ใช้เชื่อมหรือตัดได้แม่นยำ

เหมาะกับงาน

นิยมใช้ "ตัด" มากกว่าเชื่อม — ตัดโลหะได้เร็ว แนวคม รอยแคบ เหมาะตัดแผ่นเหล็ก สแตนเลส อลูมิเนียม

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่องตัดพลาสม่า
  • ด้ามตัด (Torch) + อะไหล่ Tip/Nozzle/Electrode
  • ลมอัด / แก๊ส
ดูเครื่อง/อะไหล่พลาสม่า
11

เชื่อมเลเซอร์ (Laser Beam Welding)

ทำยังไง

ใช้ลำแสงเลเซอร์พลังงานสูงโฟกัสเป็นจุดเล็ก ๆ หลอมโลหะให้ลึก แม่นยำ และรวดเร็ว ความร้อนกระทบรอบข้างน้อยมาก ปัจจุบันมีรุ่น "มือถือ" (handheld) ที่ถือเชื่อมได้สะดวก เติมลวดด้วยมือหรือป้อนลวดอัตโนมัติ

เหมาะกับงาน

แม่นยำสูง รอยเชื่อมเล็กและสวย ความเร็วสูง ความร้อนสะสมน้อย (ชิ้นงานไม่บิดเบี้ยว) เรียนรู้ง่ายกว่าการเชื่อมแบบเดิม เหมาะงานสแตนเลส แผ่นบาง และงานที่ต้องการความเนี้ยบ — เครื่องมือถือราคาเข้าถึงง่ายขึ้นมาก

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่องเชื่อมเลเซอร์มือถือ (Fiber Laser)
  • หัวเชื่อม + ชุดป้อนลวด
  • ลวดเติม (ลวด MIG แบบ solid)
  • แก๊สคลุม (อาร์กอน/ไนโตรเจน)
  • ระบบระบายความร้อน

ลวดเติมของเครื่องเลเซอร์ใช้ "ลวด MIG แบบ solid" (ไม่มีฟลักซ์ เช่น ER70S-6) ซึ่งเป็นลวดเดียวกับที่ใช้เชื่อม MIG/CO2 ที่ร้านมีขายครบ — ซื้อไปใช้กับเครื่องเลเซอร์ได้เลย

ดูลวด MIG (ใช้กับเลเซอร์ได้)
12

เชื่อมลำอิเล็กตรอน (Electron Beam)

ทำยังไง

ยิงลำอิเล็กตรอนความเร็วสูงในห้องสุญญากาศ พลังงานจลน์เปลี่ยนเป็นความร้อนหลอมโลหะได้ลึกมาก

เหมาะกับงาน

เชื่อมลึก แคบ คุณภาพสูงสุด เชื่อมโลหะพิเศษได้ แต่ต้องทำในสุญญากาศและราคาสูง — งานการบิน/อวกาศ/นิวเคลียร์

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่อง EBW + ห้องสุญญากาศ

เชื่อมสถานะของแข็ง (Solid-State) — ประสานโดยไม่หลอมละลาย

13

เชื่อมเสียดทาน (Friction / FSW)

ทำยังไง

ใช้แรงเสียดทาน (หมุนหรือกวน) ทำให้โลหะร้อนจนอ่อนตัวแต่ไม่ถึงจุดหลอม แล้วกดประสานกัน FSW ใช้หัวหมุนกวนไปตามแนวรอยต่อ

เหมาะกับงาน

ไม่มีการหลอม จึงไม่มีรูพรุน แข็งแรงมาก เชื่อมอลูมิเนียมได้ดีเยี่ยม เหมาะงานอลูมิเนียม อวกาศ รถไฟ และเรือ

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่อง FSW / Friction Welder
14

เชื่อมอัลตราโซนิก (Ultrasonic)

ทำยังไง

ใช้คลื่นสั่นความถี่สูงร่วมกับแรงกด ทำให้ผิวสัมผัสเสียดสีจนร้อนและประสานกัน โดยไม่ต้องใช้ความร้อนจากภายนอก

เหมาะกับงาน

เชื่อมโลหะบางมากหรือพลาสติกได้เร็ว ไม่ใช้ความร้อนสูง เหมาะงานอิเล็กทรอนิกส์ แบตเตอรี่ และฟอยล์

อุปกรณ์ที่ใช้
  • เครื่องเชื่อมอัลตราโซนิก
15

เชื่อมเทอร์ไมต์ (Thermite / Exothermic)

ทำยังไง

จุดปฏิกิริยาเคมีคายความร้อน (ผงอลูมิเนียม + เหล็กออกไซด์) ได้เหล็กหลอมเหลวร้อนจัด เทลงแบบหล่อให้ประสานรอยต่อ

เหมาะกับงาน

เชื่อมรางรถไฟและสายดินทองแดงเส้นใหญ่ ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า — เป็นงานเฉพาะทาง

อุปกรณ์ที่ใช้
  • ผงเทอร์ไมต์ + เบ้าหล่อ

การเชื่อมโลหะต่างชนิดกัน (Dissimilar Metals)

การเชื่อมโลหะคนละชนิดเข้าด้วยกัน (เช่น เหล็กกับอลูมิเนียม) ยากกว่าปกติ เพราะแต่ละโลหะมี จุดหลอมเหลว, การขยายตัวเมื่อร้อน และคุณสมบัติทางเคมีต่างกัน — บางคู่หลอมรวมกันแล้วเกิด "สารประกอบโลหะ" ที่เปราะแตกง่าย และอาจเกิด การกัดกร่อนแบบกัลวานิก ตรงรอยต่อ

เหล็ก + สแตนเลส ทำได้

นิยมและทำได้ดีด้วย TIG หรือ MIG โดยใช้ลวดเติมเบอร์ 309 / 309L (โครเมียม-นิกเกิลสูง) ช่วยกันแตกร้าวและการกัดกร่อนตรงรอยต่อ

ทองแดง + ทองเหลือง ทำได้

แล่นประสานด้วยลวดเงินหรือทองเหลือง + ฟลักซ์ ทำได้ง่าย เหมาะงานท่อและงานประปา

ทองแดง + เหล็ก / สแตนเลส ปานกลาง

ทองแดงนำความร้อนสูง ต้องอุ่นชิ้นงานก่อน ใช้แล่นประสานด้วยลวดเงิน หรือ TIG ด้วยลวดเติมพิเศษ

เหล็ก + อลูมิเนียม ยาก

เชื่อมหลอมตรง ๆ ได้ยากเพราะจุดหลอมต่างกันมากและเกิดสารประกอบเปราะ นิยมใช้แผ่นต่อสองชั้น (bimetallic / transition joint), แล่นประสาน หรือยึดเชิงกล

อลูมิเนียม + ทองแดง ยาก

พบมากในงานไฟฟ้า/แบตเตอรี่ เชื่อมหลอมยาก นิยมวิธีไม่หลอม เช่น เชื่อมเสียดทาน อัลตราโซนิก หรือแล่นประสาน

สแตนเลส + อลูมิเนียม ยากมาก

ต่างกันมากทั้งจุดหลอมและการขยายตัว ควรเลี่ยงการเชื่อมหลอมตรง มักใช้เชื่อมเสียดทาน (FSW), แล่นประสาน หรือ transition joint

เคล็ดลับสำคัญ

  • เลือกลวดเติมให้ถูก (เช่น เบอร์ 309 สำหรับเหล็ก+สแตนเลส) — สำคัญที่สุด
  • ควบคุมความร้อนให้ดี ป้องกันการบิดเบี้ยวและรอยร้าว
  • คู่ที่เชื่อมหลอมยาก ให้พิจารณา แล่นประสาน หรือ เชื่อมเสียดทาน แทนการเชื่อมหลอมตรง
  • ระวัง การกัดกร่อนกัลวานิก เมื่อโลหะต่างชนิดสัมผัสกันในที่ชื้น — เคลือบ/ทาสีกันได้

ไม่แน่ใจว่าต้องใช้แบบไหน?

ทักมาปรึกษาได้เลย เรามีทั้งเครื่องเชื่อม ลวดเชื่อม และอุปกรณ์ครบ พร้อมแนะนำให้เหมาะกับงานของคุณ