เดินเข้าร้านขอ “ลวดเชื่อมเหล็ก” ส่วนใหญ่จะได้ E6013 กลับไป แต่พอเป็นงานโครงสร้างหรือเหล็กหนา แบบของผู้รับเหมามักระบุลวดไฮโดรเจนต่ำอย่าง E7016 แทน ลวดสองตัวนี้เชื่อมเหล็กเหนียวได้เหมือนกัน แต่นิสัยตอนเชื่อม การเก็บรักษา และงานที่เหมาะต่างกันมาก บทความนี้สรุปให้เลือกถูกตั้งแต่กล่องแรก (ภาพรวมลวดธูปทุกกลุ่มดูได้ที่ คู่มือลวดเชื่อมไฟฟ้า (ธูป))
อ่านรหัส AWS ให้เข้าใจก่อน
E6013 และ E7016 เป็นรหัสตามมาตรฐาน AWS A5.1 (ลวดหุ้มฟลักซ์สำหรับเหล็กคาร์บอน) อ่านทีละหลักได้แบบนี้:
- E = ลวดเชื่อมไฟฟ้าหุ้มฟลักซ์ (electrode)
- 60 / 70 = ความต้านแรงดึงขั้นต่ำของเนื้อแนวเชื่อม 60,000 psi (ราว 430 MPa) และ 70,000 psi (ราว 490 MPa)
- 1 (หลักที่สามนับจากหน้า) = เชื่อมได้ทุกท่า — ราบ ระดับ ตั้ง เหนือศีรษะ
- 3 / 6 (หลักสุดท้าย) = ชนิดฟลักซ์และกระแส — 3 คือฟลักซ์รูไทล์ (ไททาเนียมออกไซด์สูง) ใช้ได้ทั้ง AC และ DC · 6 คือฟลักซ์ไฮโดรเจนต่ำ ฐานโพแทสเซียม ใช้ AC หรือ DC+
เทียบ E6013 กับ E7016 ทีละข้อ
| หัวข้อ | E6013 (รูไทล์) | E7016 (ไฮโดรเจนต่ำ) |
|---|---|---|
| ความแข็งแรงแนวเชื่อม | 60 ksi พอสำหรับงานเหล็กทั่วไป | 70 ksi เหนียวกว่า ทนแรงกระแทกและทนร้าวดีกว่า |
| ไฟที่ใช้ | AC หรือ DC ได้ทั้งสองขั้ว | AC หรือ DC+ (ลวดต่อขั้วบวก) |
| จุดอาร์ก / ต่ออาร์กใหม่ | จุดติดง่าย ต่ออาร์กกลางแนวง่าย | จุดยากกว่า ต่ออาร์กใหม่ต้องมีเทคนิค |
| ระยะอาร์ก | ยืดหยุ่น ให้อภัยมือใหม่ | ต้องอาร์กสั้นตลอด ยกอาร์กยาวแล้วพรุน |
| การซึมลึก | ตื้นถึงปานกลาง | ปานกลาง |
| สแลก | บาง ร่อนออกง่าย | หนากว่า ต้องเคาะและแปรงให้หมดทุกแนว |
| หน้าตาแนว | เรียบ เกล็ดละเอียด สวย | เรียบพอใช้ เกล็ดหยาบกว่าเล็กน้อย |
| ความชื้น | เก็บให้แห้งก็พอ | ดูดความชื้นง่าย ต้องอบก่อนใช้ |
| ฝีมือที่ต้องใช้ | มือใหม่หัดได้ | ควรมีพื้นฐานแล้ว |
| งานที่เหมาะ | รั้ว ประตู เหล็กกล่อง โครงเบา งานซ่อม | โครงสร้างรับแรง เหล็กหนา เครื่องจักร งานที่แบบระบุไฮโดรเจนต่ำ |
E6013 — ลวดสารพัดงาน เชื่อมง่าย แนวสวย
ฟลักซ์รูไทล์ทำให้อาร์กนุ่ม สะเก็ดน้อย จุดติดง่ายแม้ตู้เล็กหรือไฟบ้านตก สแลกคลุมแนวบาง ๆ แล้วร่อนออกง่าย จึงเป็นลวดที่ช่างใช้มากที่สุดในงานเหล็กทั่วไป ตัวอย่างในร้าน เช่น KOBELCO RB-26 และ KOBE-30, YAWATA S-13 (ฉลากระบุใช้ได้ทั้งเหล็กทั่วไปและเหล็กกัลวาไนซ์), HERO และ SUMO
- จุดแข็ง — ต่ออาร์กกลางแนวง่าย ใช้กับเหล็กบาง 2–3 มม. ได้ดีเพราะซึมไม่ลึกมาก ใช้ได้ทั้งตู้หม้อแปลง AC รุ่นเก่าและตู้อินเวอร์เตอร์ DC
- ข้อจำกัด — เนื้อแนวมีไฮโดรเจนมากกว่าลวดไฮโดรเจนต่ำ ในเหล็กหนา เหล็กคาร์บอนสูง หรือข้อต่อที่ถูกยึดแน่น จึงเสี่ยง “ร้าวเย็น” ใต้แนวเชื่อม ไม่ใช่ลวดสำหรับงานรับแรงสูง
- ขั้วไฟบนตู้ DC — ต่อลวดขั้วลบ (DC−) ลวดละลายเร็ว ซึมตื้น เหมาะเหล็กบาง · ต่อขั้วบวก (DC+) ซึมลึกขึ้นเล็กน้อย — ยึดตามคำแนะนำข้างกล่องของแต่ละยี่ห้อ
E7016 — ลวดไฮโดรเจนต่ำสำหรับงานที่ห้ามร้าว
ฟลักซ์ไฮโดรเจนต่ำแทบไม่ปล่อยไฮโดรเจนเข้าเนื้อแนวเชื่อม ซึ่งเป็นต้นเหตุหลักของรอยร้าวที่โผล่หลังเชื่อมเสร็จหลายชั่วโมง แนวจึงเหนียวและทนแรงกระแทกกว่า ฉลาก KOBELCO LB-52 ระบุงานอย่างโครงสร้างอาคาร สะพาน รถพ่วง ท่อส่งน้ำมัน และภาชนะรับแรงดัน — ล้วนเป็นงานที่แนวแตกแล้วเสียหายร้ายแรง ในร้านมี KOBELCO LB-52 และ KOBE-76 ซึ่งเป็น E7016 ทั้งคู่
- อาร์กสั้นเสมอ — ระยะอาร์กประมาณเส้นผ่านศูนย์กลางลวดหรือสั้นกว่า ถ้ายกอาร์กยาว ฟลักซ์คลุมบ่อหลอมไม่พอ แนวพรุนทันที
- ต่ออาร์กใหม่แบบย้อนกลับ — ปลายลวดที่ดับแล้วมีฟลักซ์เป็นถ้วยแก้วคลุมแกน ขูดปลายให้เห็นแกนเหล็กก่อน แล้วจุดอาร์กล้ำหน้าจุดหยุดเดิมเล็กน้อย ย้อนกลับมาเชื่อมทับหลุมเดิม จุดเริ่มจะไม่พรุน
- เคาะสแลกให้หมดทุกแนว ก่อนเดินแนวถัดไป ไม่งั้นสแลกฝังใน
- ขนาด 2.6 มม. นิยมใช้เชื่อมแนวรองพื้น (root) และงานที่ต้องคุมความร้อน ส่วน 3.2–4.0 มม. ใช้เติมแนวงานโครงสร้าง
เรื่องอบลวด (สั้น ๆ): ลวดไฮโดรเจนต่ำต้องอบตามข้างกล่องก่อนใช้ — กล่อง KOBE-76 ระบุ 300–350°C นาน 30–60 นาที แล้วเก็บในตู้อบลวด ส่วน E6013 แค่เก็บให้แห้ง ถ้าชื้นจึงอบไล่ความชื้นที่อุณหภูมิต่ำกว่ามากตามฉลาก ห้ามเอา E6013 ไปอบที่อุณหภูมิของลวดไฮโดรเจนต่ำ · ตารางอบแต่ละรุ่นดูได้ใน คู่มือลวด KOBELCO
เลือกลวดตามหน้างาน
| งาน | ลวดที่แนะนำ | เหตุผล |
|---|---|---|
| รั้ว ประตู ราวบันได เหล็กกล่องบาง | E6013 | เชื่อมง่าย แนวสวย ความร้อนเข้าชิ้นงานไม่มาก |
| โครงหลังคาบ้าน กันสาด ชั้นวางของ | E6013 (ถ้าแบบไม่ระบุ) | รับแรงปานกลาง ไม่มีวิศวกรกำหนดลวด |
| เหล็กหนา (ราว 10–12 มม. ขึ้นไป) หรือข้อต่อยึดแน่น | E7016 | ลดโอกาสร้าวเย็น |
| รถพ่วง ฐานเครื่องจักร งานสั่น/กระแทก | E7016 | แนวเหนียว ทนแรงกระแทก |
| โครงสร้างอาคารที่มีแบบหรือ WPS | ตามที่แบบระบุ | ส่วนใหญ่กำหนดลวดไฮโดรเจนต่ำ ใช้ลวดอื่นแล้วไม่ผ่านตรวจ |
| เหล็กเพลา เหล็กไม่รู้เกรดที่หนา | E7016 + อุ่นชิ้นงานตามคำแนะนำ | คาร์บอนสูงร้าวง่าย ดู คู่มือเกรดเหล็ก |
| เหล็กกัลวาไนซ์ | E6013 ที่ระบุใช้กับกัลวาไนซ์ เช่น S-13 | ขัดผิวสังกะสีตรงแนวออกก่อนเชื่อม |
ตู้เชื่อมตามบ้านใช้ได้ทั้งคู่ไหม
ได้ทั้งคู่ถ้าตู้จ่ายกระแสได้จริงตามที่ลวดต้องการ E6013 ขนาด 2.6 มม. ใช้กับตู้อินเวอร์เตอร์แทบทุกรุ่น ส่วน E7016 อาร์กจะนิ่งขึ้นมากถ้าตู้มีฟังก์ชัน hot start และ arc force ช่วยตอนจุดและตอนอาร์กสั้น ตัวอย่างกระแสจากฉลาก เช่น HERO E6013 ขนาด 3.2 มม. ระบุ 80–120 แอมป์ — ลวดไฮโดรเจนต่ำขนาดเดียวกันมักใช้ช่วงใกล้เคียงกัน แต่ให้ยึดตารางข้างกล่องเป็นหลัก หรือประมาณเบื้องต้นด้วย เครื่องคำนวณกระแสเชื่อม
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย
- ใช้ E7016 ที่เปิดกล่องทิ้งไว้โดยไม่อบ — ฟลักซ์อมความชื้นจนเสียจุดเด่นเรื่องกันร้าว ผลอาจแย่กว่าใช้ E6013 เสียอีก
- ใช้ E6013 กับงานที่แบบระบุ E70xx — แนวดูสวยแต่ไม่ผ่านตรวจ ต้องรื้อเชื่อมใหม่
- ยกอาร์กยาวตอนใช้ E7016 — พรุนจุดเริ่มและตลอดแนว
- เดินแนวทับสแลกเดิม — โดยเฉพาะ E7016 ที่สแลกหนา ต้องเคาะและแปรงลวดทุกแนว
- แนวร้าวหลังเชื่อม — ถ้าเจอบ่อย อ่านสาเหตุต่อที่ บทความปัญหาแนวเชื่อมแตก
สรุป
E6013 = ลวดรูไทล์ เชื่อมง่าย อาร์กนุ่ม แนวสวย ใช้ AC/DC เหมาะงานเหล็กทั่วไปและเหล็กบาง · E7016 = ลวดไฮโดรเจนต่ำ แรงดึงสูงกว่า เหนียวและทนร้าว ใช้ AC หรือ DC+ ต้องอาร์กสั้นและอบลวดก่อนใช้ เหมาะงานโครงสร้าง เหล็กหนา และงานรับแรงกระแทก · ถ้ามีแบบหรือ WPS ให้ใช้ลวดตามที่ระบุเสมอ
สินค้าที่ใช้ในบทความนี้: ลวดเชื่อมไฟฟ้า (ธูป) เชื่อมเหล็ก · KOBELCO KOBE-76 (E7016) · KOBELCO RB-26 (E6013)
Happy Metal จำหน่ายลวดเชื่อมเหล็ก E6013 และลวดไฮโดรเจนต่ำ E7016 จาก KOBELCO, YAWATA และแบรนด์อื่น ๆ ทั้งแบ่งขายและยกลัง — ปรึกษาได้ที่ LINE @happym หรือโทร 085-926-9797
คำถามที่พบบ่อย
ลวด E6013 เชื่อมงานโครงสร้างได้ไหม
ได้เฉพาะโครงสร้างเบาที่ไม่มีแบบกำหนดลวด เช่น โครงหลังคาบ้านหรือกันสาด งานโครงสร้างที่มีวิศวกรคุม เหล็กหนา หรือรับแรงกระแทก ควรใช้ลวดตามแบบ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นลวดไฮโดรเจนต่ำอย่าง E7016 หรือ E7018
E7016 กับ E7018 ใช้แทนกันได้ไหม
ในงานทั่วไปมักใช้แทนกันได้ เพราะเป็นลวดไฮโดรเจนต่ำแรงดึง 70 ksi เหมือนกัน ต่างที่ E7018 มีผงเหล็กในฟลักซ์ เติมเนื้อได้เร็วกว่า ถ้าแบบหรือ WPS ระบุรหัสใดไว้ ต้องใช้ตามที่ระบุ
ลวด E7016 ไม่ได้อบก่อนใช้ได้ไหม
ไม่ควร ลวดไฮโดรเจนต่ำที่ชื้นจะพาไฮโดรเจนเข้าแนวเชื่อม เสี่ยงรูพรุนและรอยร้าว ซึ่งเป็นเหตุผลที่เลือกใช้ลวดชนิดนี้ตั้งแต่แรก ให้อบตามอุณหภูมิและเวลาที่ระบุข้างกล่องก่อนใช้ทุกครั้ง
