โฮลซอเจาะเหล็กใหม่ ๆ เจาะไม่กี่รูฟันก็บิ่นหรือทื่อ ส่วนมากไม่ได้เป็นเพราะดอกไม่ดี แต่เพราะรอบเร็วเกิน กดไม่พอ หรือไม่ใส่น้ำมัน โดยเฉพาะสแตนเลสที่ร้อนแล้วผิวแข็งขึ้นจนดอกกินไม่ลง บทความนี้สรุปรอบที่เหมาะกับแต่ละขนาด วิธีเจาะเหล็กและสแตนเลสให้ฟันอยู่นาน และสัญญาณที่บอกว่ากำลังทำผิด (ถ้าอยากเทียบยี่ห้อโฮลซอ อ่านบทความเปรียบเทียบโฮลซอ)
ทำไมโฮลซอใหญ่ต้องใช้รอบต่ำ
สิ่งที่ทำให้ฟันร้อนคือ ความเร็วที่ขอบฟัน ไม่ใช่ตัวเลขรอบอย่างเดียว โฮลซอยิ่งใหญ่ ขอบฟันยิ่งวิ่งเร็วที่รอบเท่าเดิม ดอก 80 มม. ที่รอบเดียวกับดอก 20 มม. ฟันวิ่งเร็วกว่า 4 เท่า ความร้อนจึงสูงกว่ามาก กฎจำง่าย: ขนาดใหญ่ขึ้นเท่าไหร่ รอบต้องลดลงตามสัดส่วน และสแตนเลสใช้รอบราวครึ่งหนึ่งของเหล็ก
ตารางรอบโฮลซอ HSS แนะนำ (รอบ/นาที)
| ขนาดโฮลซอ | เหล็กเหนียว/เหล็กดำ | สแตนเลส | อลูมิเนียม/ทองเหลือง |
|---|---|---|---|
| 12–16 มม. | 600–900 | 300–450 | 900–1,400 |
| 18–22 มม. | 450–650 | 220–320 | 700–1,000 |
| 25–30 มม. | 350–500 | 180–250 | 550–800 |
| 32–40 มม. | 280–400 | 140–200 | 450–600 |
| 42–55 มม. | 200–300 | 100–150 | 320–450 |
| 60–76 มม. | 150–220 | 75–110 | 230–330 |
| 80–100 มม. | 110–160 | 55–80 | 170–250 |
ตัวเลขนี้เป็นค่าเริ่มต้นทั่วไปสำหรับโฮลซอเนื้อ HSS พร้อมน้ำมันตัด ถ้าผู้ผลิตระบุรอบไว้ให้ยึดตามผู้ผลิต · เริ่มที่ค่าล่างของช่วงก่อน แล้วค่อยปรับตามเศษที่ออกมา
สว่านไฟฟ้าและสว่านไร้สายส่วนใหญ่ไม่มีหน้าจอบอกรอบ ให้ใช้ เกียร์ต่ำ (เกียร์ 1) สำหรับโฮลซอเกิน 25 มม. ทุกงาน และคุมด้วยไกบีบไม่ให้สุด สำหรับสแตนเลสยิ่งต้องช้า สว่านแท่นที่ตั้งรอบได้จะคุมงานได้ง่ายกว่ามาก
ขั้นตอนเจาะเหล็กและสแตนเลสด้วยโฮลซอ
- ยึดชิ้นงานให้แน่น — ใช้ปากกาจับหรือแคลมป์ ห้ามจับด้วยมือ เพราะตอนดอกทะลุหรือติด ชิ้นงานจะหมุนตามแรงมาก แผ่นบางให้รองไม้ด้านหลังกันแผ่นยุบ
- ตอกนำศูนย์และใช้ดอกนำ — ตอกเหล็กนำศูนย์ตรงกลางรู ถ้าโฮลซอมีดอกนำศูนย์ในตัวให้ใช้ ถ้าไม่มี ให้เจาะรูนำด้วยดอกเจาะเหล็กก่อน ดอกจะไม่เต้นและฟันไม่กระแทกขอบงาน
- ใส่น้ำมันตัด — หยอดที่ผิวงานและฟันดอกก่อนเริ่ม และเติมเป็นระยะ น้ำมันช่วยระบายความร้อนและลดการเสียดสี ถ้าไม่มีน้ำมันตัดเฉพาะ ใช้น้ำมันหล่อลื่นทั่วไปยังดีกว่าเจาะแห้ง (ยกเว้นงานที่ต้องสะอาดมาก)
- เริ่มเบา แล้วกดให้สม่ำเสมอ — แตะเบา ๆ จนฟันกินเป็นร่องรอบวง แล้วกดแรงคงที่ให้ฟันกินเนื้อตลอด อย่าปล่อยให้ดอกหมุนถูผิวโดยไม่กิน
- ถอนขึ้นคายเศษเป็นระยะ — งานหนาเกิน 2–3 มม. ให้ถอนดอกขึ้นเพื่อคายเศษ เติมน้ำมัน แล้วเจาะต่อ เศษที่อัดในร่องฟันทำให้ร้อนและฟันบิ่น
- ช่วงใกล้ทะลุให้ผ่อนแรง — ลดแรงกดเมื่อรู้สึกว่าใกล้ทะลุ ดอกจะไม่กระชากและฟันไม่หัก
- เอาแกนเศษออก — ใช้ไขควงหรือแท่งเหล็กดันแกนออกทางช่องข้างหรือด้านหลังดอก อย่าทุบดอกกับพื้นแข็ง
สแตนเลสต่างจากเหล็กยังไง
สแตนเลสตระกูล 304/316 มีลักษณะ แข็งตัวเมื่อถูกเสียดสี (work hardening) ถ้าดอกหมุนถูผิวโดยไม่กินเนื้อ ผิวตรงนั้นจะแข็งขึ้นจนดอกกินไม่ลงอีกเลย และฟันจะร้อนจนทื่อเร็ว
- รอบต่ำ แรงกดมาก — สองอย่างนี้ต้องไปด้วยกัน รอบต่ำแต่กดเบาก็ยังถูผิวอยู่ดี
- อย่าหยุดค้างกลางรู — ถ้าต้องหยุด ให้ถอนดอกขึ้นมาก่อน ไม่ปล่อยให้หมุนถูอยู่กับที่
- น้ำมันมากกว่าเหล็ก — เติมบ่อย ๆ ให้ผิวเปียกตลอด
- ใช้ดอกคมสำหรับสแตนเลส — ดอกที่ทื่อจากงานเหล็กมาแล้วจะถูมากกว่าตัด แยกดอกไว้ใช้กับสแตนเลสโดยเฉพาะ
หลักเดียวกันนี้ใช้กับดอกสว่านเจาะสแตนเลสด้วย ดูรายละเอียดได้ที่บทความดอกเจาะสแตนเลสและโคบอลต์
อ่านอาการจากเศษและเสียง
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| เศษเป็นเส้นม้วน สีเงิน | ปกติ รอบและแรงกดเหมาะ | ทำต่อแบบเดิม |
| เศษสีทอง/น้ำเงิน มีควัน | รอบเร็วเกิน หรือน้ำมันไม่พอ | ลดรอบ เติมน้ำมัน |
| ได้แต่ผงละเอียด เสียงเอี๊ยด | กดน้อยเกิน ดอกถูผิว (อันตรายมากกับสแตนเลส) | เพิ่มแรงกด ลดรอบ |
| ดอกกระตุก สะดุด | เศษอัดร่องฟัน ดอกเอียง หรือชิ้นงานขยับ | ถอนคายเศษ ตั้งดอกตั้งฉาก ยึดงานให้แน่น |
| ฟันบิ่นตั้งแต่รูแรก | ฟันกระแทกขอบงานตอนเริ่ม หรือตอนทะลุ | ใช้ดอกนำ เริ่มเบา ผ่อนแรงตอนใกล้ทะลุ |
ความลึกและความหนาที่เจาะได้
โฮลซอแต่ละรุ่นมีความลึกตัดจำกัด รุ่นทรงตื้นเหมาะกับแผ่นเหล็ก แผ่นสแตนเลส และผนังท่อบาง ส่วนงานหนาให้ดูความลึกตัดในหน้าสินค้าก่อน ถ้างานหนากว่าความลึกของดอก ห้ามฝืนเจาะเพราะตัวดอกจะชนผิวงานและบิดฟัน · โฮลซอสำหรับเหล็กใช้กับปูนไม่ได้ งานคอนกรีตต้องใช้โฮลซอเพชรเจาะคอนกรีตแยกต่างหาก
ใส่แว่นนิรภัยทุกครั้ง เศษเหล็กคมและร้อน อย่าเอามือปัดเศษ ใช้แปรงแทน · อย่าสวมถุงมือหลวมใกล้ดอกที่หมุน · สว่านมือถือควรใช้ด้ามจับข้างกันแรงบิดตอนดอกติด
เทคนิคดูแลดอกเจาะให้คมนานแบบทั่วไป อ่านต่อที่เทคนิคเจาะไม่ให้ดอกทื่อ
สรุป
โฮลซอเจาะเหล็กใช้รอบต่ำลงตามขนาด เช่น ราว 450–650 รอบ/นาทีที่ 20 มม. และราว 110–160 รอบ/นาทีที่ 100 มม. · สแตนเลสใช้รอบราวครึ่งหนึ่งของเหล็ก กดให้แรงสม่ำเสมอ ห้ามให้ดอกถูผิว · ยึดชิ้นงาน ใช้ดอกนำ ใส่น้ำมันตัด ถอนคายเศษเป็นระยะ และผ่อนแรงตอนใกล้ทะลุ · เศษม้วนสีเงินคือสัญญาณที่ถูก เศษไหม้สีน้ำเงินหรือผงละเอียดคือต้องปรับ
สินค้าที่ใช้ในบทความนี้: โฮลซอ · Keenness โฮลซอ HSS ชุบไทเทเนียม 25–40 มม. · Keenness โฮลซอ HSS ชุบไทเทเนียม 42–60 มม.
Happy Metal จำหน่ายโฮลซอ Keenness HSS ชุบไทเทเนียม ขนาด 12–100 มม. ดอกสว่านเจาะเหล็ก และโฮลซอเพชรเจาะคอนกรีต — ปรึกษาเลือกขนาดและวิธีเจาะให้เหมาะกับชิ้นงานได้ที่ LINE @happym หรือโทร 085-926-9797
คำถามที่พบบ่อย
โฮลซอเจาะสแตนเลสแล้วไม่กิน เกิดจากอะไร
ส่วนมากเกิดจากรอบเร็วเกินและกดน้อยจนดอกถูผิว สแตนเลสจะแข็งตัวตรงจุดที่ถู ให้ลดรอบลงราวครึ่งหนึ่งของเหล็ก เพิ่มแรงกด ใส่น้ำมันตัด และถ้าดอกทื่อแล้วให้เปลี่ยนดอก
ใช้สว่านไร้สายเจาะโฮลซอเหล็กได้ไหม
ได้ ให้ใช้เกียร์ต่ำ คุมไกไม่ให้สุด ใช้ด้ามจับข้าง และยึดชิ้นงานให้แน่น ขนาดใหญ่หรืองานสแตนเลสหนา สว่านแท่นที่ตั้งรอบได้จะคุมงานได้ดีกว่า
เจาะโฮลซอเหล็กต้องใส่น้ำมันไหม
ควรใส่ทุกครั้ง น้ำมันตัดช่วยระบายความร้อนและลดการเสียดสี ทำให้ฟันคมนานขึ้นมาก โดยเฉพาะสแตนเลสและงานที่เจาะหลายรู
