ทังสเตนเชื่อมอาร์กอน (TIG) — สี/ชนิด + คะแนนแนะนำ
ทังสเตน (แท่งอิเล็กโทรด) สำหรับงานเชื่อมอาร์กอน (TIG) มี รหัสสีที่ปลาย บอกชนิด (มาตรฐาน ISO 6848 / AWS A5.12) — เลือกให้ตรงกับ ขั้วไฟ (AC/DC) และโลหะที่เชื่อม · ด้านล่างมีตารางทุกสี พร้อม คะแนนแนะนำ (★) สำหรับเชื่อมโลหะแต่ละอย่าง
เลือกเร็ว ๆ — งานแบบนี้ ใช้สีไหน
ทังสเตนแต่ละสี
| สี / ชนิด | รหัส | AWS | ขั้วไฟ | จุดเด่น / เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| เขียว — เพียว (Pure) | WP | EWP | AC (ตู้หม้อแปลง) | อลูมิเนียม/แมกนีเซียม AC — ปลายบอลกลม อาร์กนิ่งบนตู้ AC แบบเก่า |
| แดง — ทอเรีย 2% | WT20 | EWTh-2 | DC | เหล็ก/สแตนเลส DC — จุดอาร์กง่าย ปลายคมทน · มีทอเรียม (กัมมันตรังสีอ่อน) |
| เหลือง — ทอเรีย 1% | WT10 | EWTh-1 | DC | คล้ายแดง แต่ทอเรียมน้อยกว่า |
| เทา — ซีเรีย 2% | WC20 | EWCe-2 | DC (แอมป์ต่ำ) / AC | จุดอาร์กง่ายที่แอมป์ต่ำ งานบาง · ใช้ได้ทั้ง DC/AC |
| ทอง — แลนทานัม 1.5% | WL15 | EWLa-1.5 | AC/DC | อเนกประสงค์ อาร์กนิ่ง อายุยาว ไม่มีกัมมันตรังสี |
| ฟ้า — แลนทานัม 2% | WL20 | EWLa-2 | AC/DC | อเนกประสงค์สุด นิยมมากบนตู้อินเวอร์เตอร์ — เชื่อมได้ทั้งเหล็ก/สแตนเลส/อลูมิเนียม |
| ดำ — แลนทานัม 1% | WL10 | EWLa-1 | DC | อเนกประสงค์ฝั่ง DC |
| ขาว — เซอร์โคเนีย 0.8% | WZ8 | EWZr-8 | AC เท่านั้น | อลูมิเนียม AC แอมป์สูง ทนการปนเปื้อน ปลายบอลสวย |
| ม่วง — รวมแร่หายาก E3 | E3 / WR | EWG | AC/DC | อเนกประสงค์ อายุยาว ไม่มีกัมมันตรังสี เชื่อมได้เกือบทุกโลหะ |
คะแนนแนะนำเชื่อมโลหะแต่ละอย่าง
★★★★★ = แนะนำสุด · ★ = ไม่เหมาะ — สรุปจากขั้วไฟที่ใช้ (โลหะ DC vs อลูมิเนียม AC) และคุณสมบัติของทังสเตน
| ทังสเตน | เหล็ก | สแตนเลส | อลูมิเนียม | ทองแดง | ไทเทเนียม |
|---|---|---|---|---|---|
| WP (เขียว) | ★☆☆☆☆ | ★☆☆☆☆ | ★★★★☆ | ★☆☆☆☆ | ★☆☆☆☆ |
| WT20 (แดง) | ★★★★★ | ★★★★★ | ★★☆☆☆ | ★★★★☆ | ★★★★☆ |
| WT10 (เหลือง) | ★★★★☆ | ★★★★☆ | ★★☆☆☆ | ★★★☆☆ | ★★★☆☆ |
| WC20 (เทา) | ★★★★☆ | ★★★★★ | ★★★☆☆ | ★★★☆☆ | ★★★★☆ |
| WL15 (ทอง) | ★★★★★ | ★★★★★ | ★★★★☆ | ★★★★☆ | ★★★★☆ |
| WL20 (ฟ้า) | ★★★★★ | ★★★★★ | ★★★★★ | ★★★★☆ | ★★★★☆ |
| WL10 (ดำ) | ★★★★☆ | ★★★★☆ | ★★★☆☆ | ★★★☆☆ | ★★★☆☆ |
| WZ8 (ขาว) | ★★☆☆☆ | ★★☆☆☆ | ★★★★★ | ★★☆☆☆ | ★☆☆☆☆ |
| E3 / WR (ม่วง) | ★★★★★ | ★★★★★ | ★★★★★ | ★★★★☆ | ★★★★☆ |
กระแสไฟตามขนาดทังสเตน
เลือกขนาดทังสเตนให้เหมาะกับกระแส — เล็กไปจะร้อนจนละลาย/ปนเปื้อน, ใหญ่ไปอาร์กจุดยาก · คอลัมน์ "เชื่อมแต๊กๆ / cold" คือช่วงไฟสำหรับงานบาง เชื่อมเป็นจังหวะ (pulse/tack) ที่คนไทยนิยม — คุมความร้อน ชิ้นงานไม่บิด
| ขนาดทังสเตน | กระแส DC ต่อเนื่อง | กระแส AC ต่อเนื่อง | เชื่อมแต๊กๆ / cold (งานบาง) |
|---|---|---|---|
| 1.0 มม. | 15–80 A | ~10–60 A | ~10–40 A |
| 1.6 มม. | 70–150 A | ~50–100 A | ~30–70 A |
| 2.0 มม. | 100–200 A | ~70–130 A | ~40–90 A |
| 2.4 มม. | 150–250 A | ~100–160 A | ~50–110 A |
| 3.2 มม. | 250–400 A | ~150–210 A | ~80–150 A |
เชื่อมแต๊กๆ / cold welding (เชื่อมเป็นจังหวะทีละแต๊ก ให้ชิ้นงานเย็นระหว่างจุด) นิยมมากกับ สแตนเลสแผ่นบาง งานราวบันได/ตกแต่ง — ควรใช้ทังสเตน เล็ก (1.0–1.6 มม.) ปลายลับแหลม + ตั้งไฟต่ำ (หรือใช้โหมด Pulse ของตู้) เพื่อคุมความร้อน ลดการบิดเบี้ยว/รอยไหม้หลังชิ้นงาน · หมายเหตุ: ไฟ AC (อลูมิเนียม) ใช้ราว 60–70% ของ DC ที่ขนาดเดียวกัน
เครื่องเชื่อมอัตโนมัติ / หุ่นยนต์ — ใช้ทังสเตนสีไหน
งานอัตโนมัติ (หุ่นยนต์, ออร์บิทัล, รถเดินเชื่อม, เครื่องขึ้นรูปท่อ) ต่างจากเชื่อมมือตรงที่ ไม่มีช่างคอยแก้อาร์ก — ทังสเตนต้อง จุดอาร์กติดทุกครั้ง (วันละหลายร้อย–หลายพันครั้ง) และ ปลายต้องคงรูปนาน ไม่งั้นแนวเชื่อมเพี้ยนทั้งล็อต · คำตอบส่วนใหญ่จึงเป็น แลนทานัม (ฟ้า WL20 / ทอง WL15) หรือ ม่วง E3 — จุดอาร์กซ้ำได้ดี ปลายสึกช้า ไม่มีกัมมันตรังสี
| ประเภทเครื่อง | ลักษณะงาน | สีแนะนำ | ควรเลี่ยง |
|---|---|---|---|
| ออร์บิทัล (เชื่อมท่อรอบวง) | ท่อสแตนเลสบาง ไฟต่ำ–กลาง งานอาหาร/ยา/เซมิคอน | ทอง WL15 / ฟ้า WL20 / เทา WC20 (ไฟต่ำ) | แดง WT20 (ฝุ่นกัมมันตรังสีตอนลับ), เขียว |
| หุ่นยนต์ / รถเดินเชื่อม (DC) | เหล็ก/สแตนเลส แนวยาว ไฟกลาง–สูง จุดอาร์กถี่ | ฟ้า WL20 / ม่วง E3 / ทอง WL15 | เขียว, ขาว (ปลายไม่คมบน DC) |
| เครื่องขึ้นรูปท่อ (Tube mill) | ไฟสูง เชื่อมต่อเนื่องนาน | ฟ้า WL20 / ม่วง E3 (แดง WT20 ใช้ได้ แต่ระวังฝุ่น) | เทา WC20 (ไฟสูงปลายสึกเร็ว), เขียว |
| หุ่นยนต์อลูมิเนียม (AC) | อลูมิเนียม ตู้อินเวอร์เตอร์ AC | ฟ้า WL20 / ม่วง E3 · ตู้ AC หม้อแปลงใช้ ขาว WZ8 | แดง WT20 (ปลายแตกบน AC) |
คะแนนความเหมาะกับงานอัตโนมัติ (แต่ละสี)
| ทังสเตน | งานอัตโนมัติ |
|---|---|
| WL15 (ทอง) | ★★★★★ |
| WL20 (ฟ้า) | ★★★★★ |
| E3 / WR (ม่วง) | ★★★★★ |
| WT20 (แดง) | ★★★★☆ |
| WC20 (เทา) | ★★★★☆ |
| WT10 (เหลือง) | ★★★☆☆ |
| WL10 (ดำ) | ★★★☆☆ |
| WZ8 (ขาว) | ★★☆☆☆ |
| WP (เขียว) | ★☆☆☆☆ |
ทำไมแลนทานัม/E3 ถึงเหมาะกับงานอัตโนมัติ: จุดอาร์กซ้ำได้สม่ำเสมอ อาร์กไม่ส่าย ปลายสึกช้ากว่าแดง จึงเปลี่ยนทังสเตนห่างขึ้น และ ไม่มีกัมมันตรังสี — สำคัญเพราะโรงงานต้องลับทังสเตนทีละมาก ๆ · แดง WT20 เคยเป็นมาตรฐานเดิมของงานอัตโนมัติ ยังใช้ได้ดีบน DC แต่หลายโรงงานเปลี่ยนเป็น WL20/WL15 เพื่อเลี่ยงฝุ่นทอเรียม · เทา WC20 เด่นที่ไฟต่ำ (ออร์บิทัลท่อบาง) แต่ที่ไฟสูงต่อเนื่องปลายสึกเร็ว · เขียว WP ไม่เหมาะ — ปลายละลายเปลี่ยนรูปเร็ว
เคล็ดลับงานอัตโนมัติ: ใช้ทังสเตน ผิวขัดเงา (ground) ขนาด/ความตรงแม่น · ลับปลาย มุมเดียวกันทุกแท่ง ด้วยเครื่องลับทังสเตน (มุมเปลี่ยน = ความกว้างแนวเชื่อมเปลี่ยน) · ตัดปลายให้ แบนเล็กน้อย (~0.2–0.5 มม.) ช่วยให้ปลายไม่หลุด/สึกช้าที่ไฟสูง · ตั้ง ระยะอาร์ก (arc gap) ให้เท่ากันทุกครั้งหลังเปลี่ยนแท่ง · กำหนด รอบเปลี่ยนทังสเตน ตามจำนวนจุด/ชั่วโมงเชื่อม ไม่ต้องรอให้ปลายเสีย
ควรลับปลายด้วย "เครื่องลับทังสเตน" โดยเฉพาะ — ลับ ตามยาว (แนวเดียวกับแท่ง) อาร์กจะนิ่ง พุ่งตรง คุมง่าย · ถ้าลับ ตามขวาง บนหินเจียรทั่วไป อาร์กจะส่าย ไม่นิ่ง จุดยาก · เครื่องลับปรับองศาปลายได้แม่นยำ และมี ที่ดูดฝุ่น (สำคัญมากกับทังสเตนสีแดง/ทอเรียมที่มีกัมมันตรังสี) · ควรใช้หินเจียร แยกเฉพาะทังสเตน ไม่ปนกับเหล็ก เพื่อกันปนเปื้อน · ดูมุมลับตามขนาดเข็มและกระแสได้ที่ ลับปลายทังสเตนกี่องศา
ขั้วไฟ: DC (DCEN) = เหล็ก/สแตนเลส/ทองแดง/ไทเทเนียม · AC = อลูมิเนียม/แมกนีเซียม · การลับปลาย: DC ลับ "แหลม" (ลับตามยาว) · AC ปลาย "มน/บอล" · ตู้อินเวอร์เตอร์รุ่นใหม่ นิยมทังสเตนอเนกประสงค์ (ฟ้า WL20 / ม่วง E3 / ทอง WL15) เชื่อมได้ทั้ง AC/DC เลยใช้แทนแดง/เขียวได้
ข้อควรระวัง: ทังสเตน สีแดง (ทอเรีย/WT20) มีทอเรียมเป็นสารกัมมันตรังสีอ่อน — ระวังฝุ่นตอนลับ (ใส่หน้ากากกันฝุ่น + ดูดฝุ่น อย่าสูดดม) · ถ้าเลี่ยงได้เลือกชนิดไม่มีกัมมันตรังสี (แลนทานัม/ซีเรีย/E3) ทดแทนได้ทุกงาน
รหัสสีเป็นไปตาม ISO 6848 / AWS A5.12 ฉบับปัจจุบัน · หมายเหตุ: WC20 (เทา) เดิม AWS เคยกำหนดเป็น "สีส้ม" ต่อมาเปลี่ยนเป็นเทา — ของเก่า/บางยี่ห้ออาจยังพิมพ์เป็นส้ม · ชนิดที่พบน้อยกว่า: WZ3 เซอร์โคเนีย 0.3% = สีน้ำตาล (EWZr-1) · WY20 อิตเทรีย 2% = ม่วงเข้ม
เรามีอะไรขายบ้าง
หาทังสเตน TIG?
บอกโลหะที่เชื่อม + ขั้วไฟ (AC/DC) มาได้เลย เราแนะนำสี/ขนาด (1.6 / 2.4 มม.) ให้ตรงงาน
