มุงหลังคาเมทัลชีทหรือยิงแปเหล็ก ถ้าดอกหัวบล็อกไม่เข้ากับหัวสกรู งานจะช้าทันที — ดอกหลวมจนหัวสกรูรูด สกรูร่วงจากปลายดอกทุกตัว หรือยิงแรงไปจนแหวนยางแบนแล้วหลังคารั่วตอนฝนแรก บทความนี้อธิบายว่าดอกไขควงหัวบล็อก (nut setter) ขนาด 8 มม. กับ 10 มม. ใช้กับสกรูแบบไหน เลือกความยาวยังไง และตั้งสว่านยังไงไม่ให้แหวนยางเสีย
ดอกไขควงหัวบล็อกคืออะไร ต่างจากดอกไขควงแฉกยังไง
ดอกไขควงหัวบล็อก หรือที่ช่างหลังคาเรียก “ดอกยิงสกรูหลังคา/ดอกไขควงลม หัวบล็อก” คือดอกที่ปลายเป็น ลูกบล็อกหกเหลี่ยม สวมครอบหัวสกรูหกเหลี่ยมจากด้านนอก ส่วนท้ายเป็นก้านหกเหลี่ยมเสียบเข้าสว่าน ไขควงไฟฟ้า หรือบล็อกลมได้ทันที ข้อดีคือแรงบิดกระจายรอบหัวสกรู ไม่ cam-out หลุดออกเหมือนดอกแฉก จึงเหมาะกับสกรูปลายสว่านที่ต้องใช้แรงเจาะเหล็กไปพร้อมกับขัน
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าสกรูที่ใช้เป็นแบบเกลียวปล่อยหรือปลายสว่าน อ่านก่อนที่สกรูเกลียวปล่อยกับสกรูปลายสว่านต่างกันยังไง และถ้าหัวสกรูเป็นแบบอื่นที่ไม่ใช่หกเหลี่ยม ดูหัวสกรูมีกี่แบบ ไขด้วยอะไร
8 มม. หรือ 10 มม. — วัดที่หัวสกรู ไม่ใช่เบอร์สกรู
ชื่อสินค้าที่เขียนว่า “M8X45” หรือ “M10X48” หมายถึง ปากบล็อก 8 หรือ 10 มม. × ความยาวดอก ไม่ได้แปลว่าใช้กับสกรูเกลียว M8 หรือ M10
ขนาดดอกหัวบล็อกบอกเป็น ขนาดปากบล็อก (วัดข้ามด้านแบนของหกเหลี่ยม) ไม่ใช่ขนาดเกลียวสกรู สกรูเบอร์เดียวกันจากคนละยี่ห้ออาจมีหัวคนละขนาด จึงควรวัดหัวสกรูด้วยเวอร์เนียร์ หรือเอาดอกไปลองสวมก่อนซื้อยกกล่อง
| ขนาดหัวบล็อก | ใช้กับ | รุ่น Keenness ที่ร้านมี |
|---|---|---|
| 8 มม. (5/16″) | สกรูปลายสว่านหัวหกเหลี่ยมงานหลังคาเมทัลชีท แป โครงเหล็กเบา ที่หัวกว้างราว 8 มม. (ส่วนใหญ่เป็นเบอร์ #10–#12) · น็อตหัวหกเหลี่ยม M5 | J116 ยาว 45 มม. กล่อง 10 ตัว · J118/J119 ยาว 45 มม. ขายทีละตัว (สีเงิน/ทอง) · J115 ยาว 65 มม. แพค 5 ตัว |
| 10 มม. | สกรูหัวหกเหลี่ยมหัวใหญ่ งานโครงเหล็กหนาขึ้น (มักเป็นเบอร์ใหญ่อย่าง #14 แต่ต้องวัดหัวจริง) · น็อตหัวหกเหลี่ยม M6 | J117 ยาว 48 มม. กล่อง 10 ตัว |
เบอร์สกรู (#10, #12, #14) บอกขนาดก้านเกลียว ส่วนขนาดหัวขึ้นกับผู้ผลิต ตารางนี้เป็นแนวทางทั่วไป — ถ้าดอกสวมแล้วโยกได้มาก แปลว่าใหญ่เกิน หัวสกรูจะรูดเหลี่ยม ถ้าสวมไม่ลงแปลว่าเล็กเกิน
ความยาว 45 / 48 / 65 มม. เลือกยังไง
| ความยาว | เหมาะกับ |
|---|---|
| 45 มม. (8 มม.) | ยาวมาตรฐาน คุมง่าย ไม่โยก เหมาะงานยิงบนลอนหลังคาเปิดโล่ง แป และโครงเหล็กทั่วไป |
| 48 มม. (10 มม.) | ความยาวมาตรฐานของขนาด 10 มม. ใช้งานโครงเหล็กทั่วไป |
| 65 มม. (8 มม.) | ยาวพิเศษ เอื้อมเข้าร่องลอนหลังคา ซอกโครง และจุดที่หัวสว่านเข้าไม่ถึง แลกกับการโยกง่ายขึ้นเล็กน้อย ต้องจับสว่านให้ตรง |
หลักทั่วไปของดอกไขควงคือ สั้นเท่าที่งานยอมให้ — ดอกยิ่งสั้นยิ่งคุมแนวตรงง่าย หัวสกรูไม่เบี้ยว ใช้ดอกยาวเฉพาะจุดที่เอื้อมไม่ถึงจริง ๆ ช่างหลังคาหลายคนจึงพกทั้ง 45 และ 65 มม. ไว้สลับใช้
แบบแม่เหล็กกับแบบไม่มีแม่เหล็ก
ดอกหัวบล็อก Keenness J115 / J116 / J117 เป็นแบบ หัวแม่เหล็ก ดูดสกรูติดปลายดอก ตั้งสกรูบนลอนหลังคาได้ด้วยมือเดียว เหมาะกับงานบนที่สูงที่อีกมือต้องจับตัวไว้ ส่วนแบบไม่มีแม่เหล็กยังมีใช้ในงานบางประเภท เช่น งานที่ไม่อยากให้เศษเหล็กติดดอก หรือใกล้อุปกรณ์ที่ไวต่อแม่เหล็ก
- ข้อดีแม่เหล็ก — สกรูไม่ร่วง ตั้งตำแหน่งเร็ว ทำงานมือเดียวได้
- ข้อควรระวัง — แม่เหล็กดูดเศษเหล็ก (ขี้กลึงจากปลายสว่าน) สะสมในปากบล็อก ทำให้สวมหัวสกรูไม่สุดและหัวรูดง่าย ให้เคาะหรือเป่าเศษออกเป็นระยะ
- เศษเหล็กบนหลังคา — เศษจากการเจาะที่ค้างบนแผ่นเมทัลชีทจะขึ้นสนิมเป็นจุด ควรกวาดหรือเป่าออกเมื่อยิงเสร็จแต่ละแผง
ตั้งคลัตช์/แรงบิดยังไง ไม่ให้แหวนยางแบน
สกรูหลังคาส่วนใหญ่มีแหวนยาง (มักเป็นยาง EPDM) ประกบแหวนโลหะ ทำหน้าที่กันน้ำ ถ้ายิงหลวม น้ำซึมใต้หัว ถ้ายิงแน่นเกิน ยางจะถูกบีบปลิ้นออกจนบางหรือฉีก แผ่นหลังคาบุ๋ม แล้วรั่วได้เหมือนกัน
| สภาพ | ดูยังไง | ผลที่ตามมา |
|---|---|---|
| หลวมไป | แหวนยางยังกลม ไม่แนบแผ่น หมุนแหวนได้ | น้ำซึมใต้หัว สกรูคลายเมื่อแผ่นขยายตัว |
| พอดี | ยางแนบเต็มรอบ ปลิ้นออกมานิดเดียวเสมอขอบแหวนโลหะ | กันน้ำได้ดี |
| แน่นเกิน | ยางปลิ้นเลยขอบแหวนมาก แบน/ฉีก แผ่นบุ๋มรอบหัว | ยางเสื่อมเร็ว รั่วซึม แผ่นเป็นแอ่งขังน้ำ |
- ใช้โหมดสว่าน/ไขควง ไม่ใช้โหมดกระแทก — สกรูปลายสว่านเจาะด้วยปลายดอกของตัวเอง ไม่ต้องกระแทก
- ตั้งคลัตช์ที่ระดับกลางก่อน แล้วยิงทดสอบบนเศษแผ่นหรือแผ่นแรก ดูสภาพแหวนยาง ถ้ายังหลวมค่อยเพิ่มทีละขั้น
- ช่วงเจาะใช้รอบสูงได้ แต่ช่วงท้ายให้ผ่อนไก — พอแหวนเริ่มแตะแผ่น ลดรอบลง ให้คลัตช์ตัดหรือหยุดเองตรงจุดพอดี
- กดตรงตั้งฉากกับแผ่น — ถ้ายิงเอียง แหวนยางจะแนบไม่เต็มรอบ ด้านหนึ่งแบน อีกด้านมีช่องให้น้ำเข้า
- ไขควงกระแทก (impact driver) ใช้ได้แต่แรงมาก ต้องฝึกผ่อนไก ไม่งั้นยางแบนง่ายที่สุด
สำหรับรอยรั่วรอบหัวสกรูที่เกิดไปแล้ว ดูวิธีเลือกยาแนวที่ยาแนวหลังคาเมทัลชีท — แต่ทางแก้ที่ดีกว่าคือยิงให้พอดีตั้งแต่แรก
ดอกหัวบล็อกสึกแล้วดูยังไง
- ปากบล็อกบานหรือเหลี่ยมมน สวมหัวสกรูแล้วโยก
- แม่เหล็กดูดสกรูไม่อยู่ (ลองทำความสะอาดเศษเหล็กก่อน ถ้ายังไม่ดูดค่อยเปลี่ยน)
- หัวสกรูเริ่มรูดเหลี่ยมบ่อยกว่าปกติ ทั้งที่ใช้สกรูล็อตเดิม
ดอกสึกทำให้เสียทั้งเวลาและสกรู งานหลังคาจำนวนมากจึงนิยมซื้อยกกล่องไว้สลับเปลี่ยนและแจกลูกทีม
สรุป
เลือกดอกไขควงหัวบล็อกจาก ขนาดหัวสกรูจริง — หัวราว 8 มม. (สกรูหลังคาทั่วไป, น็อต M5) ใช้ดอก 8 มม. · หัวใหญ่ (น็อต M6) ใช้ 10 มม. · ความยาว 45–48 มม. คุมง่ายสำหรับงานทั่วไป 65 มม. สำหรับร่องลอนและซอกลึก · ยิงในโหมดสว่าน ตั้งคลัตช์ให้แหวนยางแนบพอดีเสมอขอบแหวนโลหะ ไม่ปลิ้น ไม่แบน แล้วหลังคาจะไม่รั่วจากหัวสกรู
สินค้าที่ใช้ในบทความนี้: Keenness หัวบล็อกแม่เหล็ก J116/J117 (8 / 10 มม.) · Keenness J115 หัวบล็อก 8×65 มม. · ดอกไขควงและลูกบล็อก
Happy Metal จำหน่ายดอกไขควงหัวบล็อกแม่เหล็ก Keenness ขนาด 8 และ 10 มม. ทั้งแบบขายทีละตัว แพค และยกกล่อง — ปรึกษาเลือกขนาดให้ตรงกับสกรูที่ใช้ได้ที่ LINE @happym หรือโทร 085-926-9797
คำถามที่พบบ่อย
สกรูหลังคาเมทัลชีทใช้ดอกบล็อกเบอร์อะไร
ส่วนใหญ่ใช้ดอกหัวบล็อก 8 มม. (5/16") เพราะสกรูปลายสว่านหัวหกเหลี่ยมงานหลังคาทั่วไปมีหัวราว 8 มม. แต่ขนาดหัวต่างกันตามยี่ห้อ ควรวัดหัวสกรูหรือลองสวมดอกก่อน ถ้าหัวใหญ่กว่านั้นให้ใช้ 10 มม.
ใช้ไขควงกระแทกยิงสกรูหลังคาได้ไหม
ได้ แต่ต้องผ่อนไกช่วงท้าย เพราะไขควงกระแทกแรงบิดสูงและไม่มีคลัตช์ตัด ยิงเลยจุดพอดีนิดเดียวแหวนยางก็แบน ถ้าไม่ชำนาญ ใช้สว่านไขควงที่ตั้งคลัตช์ได้จะคุมแรงง่ายกว่า
ดอกหัวบล็อกแม่เหล็กดูดสกรูไม่อยู่ต้องเปลี่ยนเลยไหม
ยังไม่ต้อง ให้เคาะหรือเป่าเศษเหล็กที่สะสมในปากบล็อกออกก่อน เพราะเศษทำให้สวมหัวสกรูไม่สุดและดูดไม่อยู่ ถ้าทำความสะอาดแล้วยังโยกหรือดูดไม่ติด แปลว่าดอกสึก ควรเปลี่ยน
